Tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam đang ngày càng phức tạp, đặc biệt là sự xuất hiện của thủ đoạn lừa đảo kép nhắm vào những người đã từng mất tiền. Kẻ gian lợi dụng tâm lý hoang mang, mong muốn lấy lại tài sản của nạn nhân để giả mạo nhân viên ngân hàng hoặc các cơ quan chức năng, hứa hẹn hỗ trợ thu hồi tiền nhưng thực chất là để chiếm đoạt thêm phí dịch vụ hoặc thông tin cá nhân. Các báo cáo từ tháng 9/2026 cho thấy thủ đoạn này đang gia tăng, đòi hỏi người dân cần nâng cao cảnh giác.
Các thủ đoạn lừa đảo kép phổ biến
Kẻ gian sử dụng nhiều chiêu trò tinh vi để tiếp cận và lừa đảo những người đã từng là nạn nhân. Mục tiêu chính của chúng là khai thác sự tuyệt vọng và thiếu thông tin của người bị hại.
Giả mạo cơ quan chức năng và chuyên gia
- Tạo tài khoản, fanpage giả mạo: Kẻ gian lập các trang mạng xã hội, website giả mạo Công an, Bộ Tài chính, Cục An ninh mạng, công ty luật, hoặc tự xưng là "chuyên gia an ninh mạng", "luật sư quốc tế" để tạo vỏ bọc đáng tin cậy.
- Sử dụng công nghệ cao: Chúng lợi dụng AI, Deepfake, DeepVoice để tạo ra các giấy tờ, hình ảnh, video giả mạo, thậm chí là các bình luận dàn dựng của "khách hàng đã lấy lại được tiền" nhằm tăng tính thuyết phục.
Quy trình lừa đảo và chiếm đoạt tài sản
- Tạo dựng lòng tin ban đầu: Các đối tượng thường đăng tải lại các bài viết cảnh báo lừa đảo từ báo chí chính thống, khiến nạn nhân tin rằng đây là kênh thông tin đáng tin cậy và có khả năng hỗ trợ.
- Yêu cầu cung cấp thông tin và chuyển tiền: Sau khi đã tạo được lòng tin, kẻ gian sẽ yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP, mã ví điện tử, Private Key, Seed Phrase hoặc hướng dẫn cài đặt các phần mềm điều khiển từ xa (như AnyDesk, TeamViewer). Lý do thường được đưa ra là "hỗ trợ kỹ thuật", "xác minh hồ sơ", "phí xử lý", "phí thu hồi", "thuế hoàn tiền", "phí kích hoạt giải ngân", "phí nâng cấp hạn mức nhận tiền", "phí nâng cấp điểm tín nhiệm".
- Chiếm đoạt và cắt đứt liên lạc: Ngay khi nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin bảo mật, các đối tượng sẽ nhanh chóng chiếm đoạt tài sản còn lại hoặc tiếp tục yêu cầu chuyển thêm tiền, sau đó cắt đứt mọi liên lạc.
Không có cơ quan nào hỗ trợ thu hồi tiền qua mạng với phí dịch vụ
Đây là một sự thật quan trọng mà mọi người cần nắm rõ để tránh bị lừa đảo thêm. Cơ quan Công an và các cơ quan chức năng tại Việt Nam đã nhiều lần khẳng định nguyên tắc làm việc của họ.
- Không làm việc qua mạng xã hội: Các cơ quan chức năng không làm việc với người dân thông qua các tài khoản mạng xã hội không rõ danh tính.
- Không yêu cầu chuyển tiền: Tuyệt đối không có chuyện cơ quan chức năng yêu cầu người dân chuyển tiền để phục vụ công tác tiếp nhận, xử lý vụ việc lừa đảo.
- Quy trình thu hồi tài sản: Việc thu hồi tài sản bị lừa đảo phải được thực hiện theo trình tự, thủ tục điều tra, xác minh của cơ quan chức năng theo quy định của pháp luật, không có đường tắt hay dịch vụ thu hồi nhanh chóng qua mạng.
Làm thế nào để nhận biết và phòng tránh?
Để bảo vệ bản thân và tài sản, người dùng cần trang bị kiến thức và nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo tinh vi này.
Dấu hiệu nhận biết tài khoản giả mạo
- Yêu cầu thông tin nhạy cảm: Bất kỳ tài khoản nào yêu cầu mã OTP, mật khẩu, Private Key, Seed Phrase hoặc thông tin tài khoản ngân hàng với lý do "hỗ trợ lấy lại tiền" đều là lừa đảo.
- Hứa hẹn thu hồi tiền nhanh chóng: Các lời hứa hẹn có thể thu hồi tiền bị lừa đảo một cách nhanh chóng, dễ dàng, đặc biệt là khi yêu cầu trả phí trước, đều là dấu hiệu cảnh báo.
- Sử dụng tên và logo giả mạo: Kẻ gian thường sao chép tên, logo của ngân hàng, công an hoặc các tổ chức uy tín nhưng địa chỉ website, email hoặc số điện thoại liên hệ không chính thống.
- Ngôn ngữ không chuyên nghiệp hoặc sai chính tả: Các tin nhắn, bài đăng có lỗi chính tả, ngữ pháp bất thường hoặc sử dụng ngôn ngữ thiếu chuyên nghiệp có thể là dấu hiệu của lừa đảo.
Biện pháp phòng tránh hiệu quả
- Tuyệt đối không tin tưởng: Không tin tưởng và làm theo hướng dẫn của bất kỳ đối tượng nào tự xưng có khả năng thu hồi tiền qua mạng xã hội.
- Không cung cấp thông tin bảo mật: Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng, thông tin cá nhân cho bất kỳ ai trên mạng, đặc biệt là khi được yêu cầu với lý do "hỗ trợ lấy lại tiền".
- Cảnh giác với lời mời chào hấp dẫn: Luôn cảnh giác với các lời mời chào "việc nhẹ lương cao", "đầu tư lợi nhuận hấp dẫn" hoặc các thông báo "thu hồi gấp đơn hàng lỗi" yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân/tài khoản ngân hàng.
- Xác minh thông tin: Khi nhận được thông tin từ các kênh không rõ ràng, hãy chủ động kiểm tra chéo bằng cách liên hệ trực tiếp với ngân hàng hoặc cơ quan chức năng qua các kênh chính thức (số điện thoại tổng đài, website chính thức).
Khi phát hiện bị lừa đảo, bạn nên làm gì?
Hành động kịp thời và đúng cách là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại và hỗ trợ công tác điều tra.
- Lưu giữ chứng cứ: Ngay lập tức lưu giữ toàn bộ chứng cứ liên quan đến vụ việc lừa đảo, bao gồm tin nhắn, email, ảnh chụp màn hình cuộc trò chuyện, sao kê giao dịch chuyển tiền.
- Trình báo cơ quan Công an: Đến trực tiếp cơ quan Công an nơi gần nhất để trình báo vụ việc. Cung cấp đầy đủ các chứng cứ đã thu thập được để hỗ trợ điều tra.
- Liên hệ ngân hàng: Thông báo ngay cho ngân hàng của bạn về giao dịch đáng ngờ hoặc việc tài khoản bị chiếm đoạt để được hỗ trợ khóa tài khoản, chặn giao dịch và phối hợp xử lý.
- Chia sẻ thông tin cảnh báo: Nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa và thường xuyên cập nhật kiến thức về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến. Chia sẻ thông tin cảnh báo này đến người thân, bạn bè để cùng nâng cao cảnh giác trong cộng đồng.
Lời khuyên cuối cùng cho người dùng
Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, việc tự trang bị kiến thức và nâng cao cảnh giác là lá chắn tốt nhất để bảo vệ tài sản của bạn. Hãy luôn nhớ rằng không có con đường tắt nào để lấy lại tiền bị lừa đảo một cách dễ dàng qua mạng, và các cơ quan chức năng sẽ không bao giờ yêu cầu bạn trả phí để được hỗ trợ. Bất kỳ lời hứa hẹn nào về việc thu hồi tiền nhanh chóng đều tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo. Hãy luôn thận trọng và tìm kiếm sự giúp đỡ từ các kênh chính thức khi cần thiết.
Tài liệu tham khảo